DE INPOLDERING VAN NOORDWALCHEREN

De BERG van COS
versie 30-04-2003

Bij Duunhove in de Dunopolder lag de (vlied)berg, genoemd in de overloper van 1584 van de Vijfwateringen (Rekenkamer II.no.1155 folio 243r)
Daar staat ;
-Springt / no / inne (,) daer Duijnhoe staet ende Claes Theeusse woont, op de zuijdzijde van de Berg van Cos-
Deze tekst kan op verschillende manieren worden uitgelegd.

1. -COS- kan een afkorting zijn van Costiaen.
   Dat zou kunnen verwijzen naar Costiaen Adriaen Pieter Duijns kinderen, die voorkomen als gewezen grondeigenaren in blok 1, folio 232, perceel 15
   In hetzelfde blok staat "den blok achter Costen Adriaen Pier Duijn daer nu Querijn Janse woont", maar de hofstede staat niet in blok 1. Een Costen Adriaen Pier Duijn woont in 1526 op Rikedale en is dan 32 jaar oud. In blok 18 komt wel in perceel 107 een hofstede voor die het eigendom is van COSTEN Adriaen Pier Duijn kinderen en die "gebaend" wordt Querijn Janse. Querijn Janse wordt rond Duno regelmatig als baender genoemd.
2. CORNELIS COS. Het kan ook zijn dat de "berg van Cos " genoemd is naar Cornelis Janse Cos of Cost die vlakbij Duno perceel 46 en 61 in bezit had.

In latere overlopers schijnt de berg "de Berg van Vos" genoemd te worden. Daar zit wel een logica in. Willem Hugo Vos komt regelmatig voor als baander maar ook als grondeigenaar rond Duno. De hofstede van Dirk de Vriese (perceel 7) baent Willem Hugo Vos. Een andere latere naam, de "Berg van Bosch" zou verklaard kunnen worden als de Berg bij het Bosch, want de familienaam Bosch heb ik in Noordwalcheren rond 1600 nooit gezien.

Waar lag nu de Berg van Cos ?
Sinds het opstarten van onze website hebben we over de ligging van de Berg van Cos verschillende visies gehad. De laatste tijd waren er 2 visies, die op bovenstaande kaart worden aangegeven.

Visie 3, dit is de meest actuele visie.
Deze visie is gebaseerd op de perceel-indeling van block 7 in de overloper van de Vijfambachten van 1584.

Agrarier Querijn baent in 1584 in blok 7 vlak bij "daer waar Duijnhoo staet" een perceel 58 met een grootte van 1 gemet -17 roe. Dat is VROONgrond volgens die overloper en volgens diezelfde overloper eens in het bezit van de abt in Middelburg. Deze abt was eens eigenaar van Duno. Deze 1 gemet 17 roe is om te rekenen naar mtr.2. Een Bloois gemet
is 3.924 mtr.2 Er gaan 300 roe in een gemet. Dus 18 roe is gelijk aan 235 mr.2 In total is dat dan 3.924 + 235 = 4.159 mtr.2
Dat komt overeen met een perceelsmaat van ca. 65 x 65 mtr.
Dit perceel 58 is aangegeven op bovenstaande kaart met een pijl en met de tekst "Berg van Cos 1". Het perceel 58 zou wel eens hetzelfde perceel zijn, dat in de veldnamenkaart "De Oge weije " wordt genoemd. In de webpagina van Duno meer hierover.

In het archief van de waterschap Zeeuwse eilanden in Goes ligt een kadastrale hoogtekaart in kleur en daar wordt op die "Oge Weije" in kleur een veelhoek aangegeven die duidelijk in het terrein te onderscheiden is en die ca. 60 cm. hoger ligt. (137)
Een inwoner van Oostkapelle herinnerde zich dat op die berg kippenhokken stonden en dat bij de vliedberg een zoetwaterbron lag.

Wat nu verder ?

Conclusie
Voorlopig houden we het er op, dat we de Berg van Cos moeten vinden in het perceel
dat rond 1955 "d'Oge Weije" wordt genoemd. Daar staat nu een zomerwoning op.
Mogelijk kan de AWN daar eens boren.
We kiezen dus voor visie 3, temeer daar er in de afgelopen weken aanvullende gegevens gevonden zijn in het archief van de Zeeuwse Eilanden in Goes. In onze upgrade van onze website in juli 2003 komen we hierop terug.

Verdere gegevens over Duno en de omgeving in Duno en in de Inpolderingsgeschiedenis rond Oostkapelle