DE INPOLDERING VAN NOORDWALCHEREN

Inpoldering.Gapinge.00

De geschiedenis van de inpolderingen rond Serooskerke, Gapinge en Zanddijk is vrij complex.
In de archieven is er weinig geschreven over deze inpolderingen. Je vindt bv zelden een naam van een polder, laat staan een verhaal over de inpoldering van die polder. Daarbij komt ook nog dat er bij een stormvloed rond 1392 aan de oostzijde van dit gebied nogal wat grond verloren zou zijn gegaan.

Er is nog een verdere handicap. Je kunt de geschiedenis van de inpoldering niet per parochie behandelen.Daarvoor is de onderlinge samenhang tussen de inpolderingen van drie parochies Serooskerke, Gapinge en Zanddijk te groot. De inpolderingen worden per parochie behandeld, maar steeds worden de inpolderingen in de aansluiende parochies meegenomen, als die in het zelfde tijdsbestek gebeuren.
Voor de westgrens van het gebied hanteren we de Oostkappelseweg en de Wilgenhoek weg, voor de oostgrens het Veerse meer en het daarin verdronken land.
Voor de zuidgrens de oost/westweg die begint ten zuiden van Serooskerke, loopt via Gapinge en dan zo langs Zanddijk naar het kanaal.Sommige percelen ten zuiden van deze weg worden meegenomen. De noordelijke begrenzing wordt ongeveer gevormd door de ringdijk van Walcheren, die omstreeks 1200 gereed zou zijn gekomen. Deze dijk is op de kaart van Bennema terug te vinden. 130
We beginnen met de inpolderingen rond Zanddijk, omdat Zanddijk een vrij vroege vermelding heeft n.l in 1153 en de naam Zanddijk er op wijst dat er op die datum een zandige dijk was, die mogelijk in de middellandkreek bij Veere was gelegd.

De bronnen
Belangrijk voor ons onderzoek is de tiendekaart van notaris Loeff. Die tienden werden door de Bisschop van Utrecht gegeven, vaak aan de Ambachtsheer van een parochie, na de inpoldering. Deze tiendenblokken zijn eeuwenoud. We zijn er van uitgegaan, dat een tiendeblok overeenkomt met een inpoldering. Een duscutabel standpunt, maar omdat er zo weinig historische bronnen beschikbaar zijn, zijn we toch maar van dat standpunt uitgegaan. De tiendeblokken komen vaak qua ligging overeen met de blokken in de overlopers van 1566 en van 1584, een volgende bron voor ons onderzoek. De diverse blokkaarten van Des Tombes 07 en die van 1920 146 zijn ook gebruikt in het onderzoek, alsmede de kaarten van Hattinga 027 en Bernards 145
Van belang zijn ook de gegevens van het bodemonderzoek van Bennema en van de Meer

Op de veldnamenkaart wordt de ligging van de percelen aangegeven. Ook dit kan een aanwijzing zijn, of een deel van het block apart is ingepolderd.

In de overloper van de Oostwatering worden de volgende bloknamen vermeld. Deze blocken staan hieronder in volgorde van inpoldering genoemd.

Blocknummer. 1. Den block bewesten Gapinge kerke
14.5 gemet min 1 roe ende 1.5 gemet in Vroon
Blocknummer. 2. Den block daer Claes Mertchen plach te woonen. 131 gemet 10 roe Blocknummer. 13. Den block benoorden dorpe 90.5 gemet en 114 roe ende in Vrijland 6.5 gemet
Blocknummer. 12. Den block achter Oort Cornelisse, daer Cornelis Adriaense Boorts plach te woonen 42.5 gemet en 10.5 roe
Blocknummer. 11.Den block daer Cop Pieterse Mercx in plach te woone nu Jan Pieters Cop Molens in woont 25 gemet en 106 roe
Blocknummer. 10.Den block daer Zomer Adriaense in woont 92 roe minus 7 roe
Blocknummer. 5. Den block daer Arent Vriese inne woont. 37.5 gemet en 109 roe
Blocknummer. 7. Den block bewesten Jacob Willemse 20 gemet en 53 roe
Blocknummer. 6. Den block daer Cornelis Gillisse plach te woonen ende nu Hubrecht Janse . woont. 95.5 gemet en 52 roe in Vroon 75 roe
Blocknummer. 4. Den block voor Jan Adriaen Steven Heijne placht te woonen Nu Pieter Lonis .23.5 gemet en 25 roe
Blocknummer. 3. Jan Willem Snijders block 22 gemet en 63 roe
Blocknummer. 8. Den block daer Huijchina Jasper in plach te woonen en nu Jacob Willemse. 52 gemet en 69 roe
Blocknummer. 9. Den block bezuiden den Dricht 19.5 gemet en 72 roe

Blocknummer. 14. De wijnvrouwe van Soetendaale.

Per block is er een webpagina gemaakt. De webpaginanummers zijn gegeven in volgorde van de veronderstelde inpoldering. Het zal duidelijk zijn, dat die volgorde toch vaak het karakter zal hebben van "zo zou het kunnen zijn"

Er speelt nog een ander probleem een rol. Kun je wel stellen, dat elk block een aparte inpoldering is geweest.? Omdat het vaak verjongde gronden zijn (Bennema) moeten ze op een of andere wijze toch beschemd zijn tegen overstromingen. De verschillen in perceelindelingen zouden kunnen wijzen op een aparte behandeling, in dit verband op een aparte inpoldering. Er is o.i. geen andere verklaring voor de onderling per bloack afwijkende perceelindeling.
Jammer genoeg heeft Bennema bij zijn grondonderzoek weinig oude dijken gevonden

Kaart 1. Gapinge.01 (klik hier)