DE INPOLDERING VAN NOORDWALCHEREN

INPOLDERING.ZANDDIJK.00

De geschiedenis van de inpolderingen rond Serooskerke, Gapinge en Zanddijk is vrij complex.
In de archieven is er weinig geschreven over deze inpolderingen. Je vindt bv zelden een naam van een polder, laat staan een verhaal over de inpoldering van die polder. Daarbij komt ook nog dat er bij een stormvloed rond 1392 aan de oostzijde van dit gebied nogal wat grond verloren zou zijn gegaan.

Er is nog een verdere handicap. Je kunt de geschiedenis van de inpoldering niet per parochie behandelen.Daarvoor is de onderlinge samenhang tussen de inpolderingen van drie parochies Serooskerke, Gapinge en Zanddijk te groot. De inpolderingen worden per parochie behandeld, maar steeds worden de inpolderingen in de aansluiende parochies meegenomen, als die in het zelfde tijdsbestek gebeuren.
Voor de westgrens van het gebied hanteren we de Oostkappelseweg en de Wilgenhoek weg, voor de oostgrens het Veerse meer en het daarin verdronken land.
Voor de zuidgrens de oost/westweg die begint ten zuiden van Serooskerke, loopt via Gapinge en dan zo langs Zanddijk naar het kanaal.Sommige percelen ten zuiden van deze weg worden meegenomen. De noordelijke begrenzing wordt ongeveer gevormd door de ringdijk van Walcheren, die omstreeks 1200 gereed zou zijn gekomen. Deze dijk is op de kaart van Bennema terug te vinden. 130
We beginnen met de inpolderingen rond Zanddijk, omdat Zanddijk een vrij vroege vermelding heeft n.l in 1153 en de naam Zanddijk er op wijst dat er op die datum een zandige dijk was, die mogelijk in de middellandkreek bij Veere was gelegd.

De bronnen
Belangrijk voor ons onderzoek is de tiendekaart van notaris Loeff. Die tienden werden door de Bisschop van Utrecht gegeven, vaak aan de Heer van de parochie, na de inpoldering. Deze tiendenblokken zijn eeuwenoud. We zijn er van uitgegaan, dat een tiendeblok overeenkomt met een inpoldering. Een duscutabel standpunt, maar omdat er zo weinig historische bronnen beschikbaar zijn, zijn we toch maar van dat standpunt uitgegaan. De tiendeblokken komen vaak qua ligging overeen met de blokken in de overlopers van 1566 en van 1584, een volgende bron voor ons onderzoek. De diverse blokkaarten van Des Tombes 07 en die van 1920 146 zijn ook gebruikt in het onderzoek, alsmede de kaarten van Hattinga 027 en Bernards 145
Van belang zijn ook de gegevens van het bodemonderzoek van Bennema en van de Meer

Op de veldnamenkaart wordt de ligging van de percelen aangegeven. Ook dit kan een aanwijzing zijn, of een deel van het block apart is ingepolderd.

In de overloper van de Oostwatering worden de volgende bloknamen vermeld. Deze blocken staan hieronder in volgorde van inpoldering genoemd.
Klik hieronder op de blauwe tekst!
Blocknummer.07. Den block waer den kercken van Zanddijk inne staet. 45 gemet 97 roe ende in VROON 1.25 gemet
Blocknummer.06. Den block voor Jan Onaerchs ende liggende rontommen binnen zijn wege. 60.5 gemet en 68 roe ende in VROON 1 gemet
Blocknummer.03.Den block waar Pieter Janse woont, oost af den Zeedijk, west en zuijd.oost den heerenwech ende noortoost den stene straete ende begint in het zuijden inne bij Leins Kels dam
Blocknummer.13. Den block genaempt "Vergeijlen dorp" ( vermoedelijk het dorp van Ver[vrouwe] Geijle ) .77.5 gemet ende 82 roe. Ende in VROON 36 roe
Blocknummer.19. Den block daer Adriaen Geleijns plach te woonen ende nu Willem Thijsse inne woont 105 gemet-1 roe. In VROON 257 roe
Blocknummer.05. Den block daer Victor Hendrixcse in woont, beginnende achter 't huijs van Vere genaempt Zandenburg.68.5 gemet 12 roe 28,5 gemet 119.5
Blocknummer.04. Den block vóór Cornelis Jacobse.
Blocknummer.23.Den block daer 't huijs van Zandenburg in staet, Onvrij 20.5 gemet 88 roe ende in vrijlant 13.5 gemet ende 121 roe
Blocknummer.22. Den Hayman block, 98 gemet 104 roe
Blocknummer.10. Den block daer Anthonis Adriaense in woont. 31.5 gemet ende 64 roe
Blocknummer.15 Den block daer Jacob Cornelisse in woonde ende nu Luenis Hendrikse inne woonde 48 gemet 130 roe
Blocknummer.14.Den block daer Leijn Willemse Andriesse inne plach te woonen ende nu Gillis Gillisse Michielse inne woont. 23.5 gemet ende 19.5 roe
Blocknummer.16.Den block daer Wouter Heyne plach te woonen ende nu Bastiaen Pierse Jan Simonse Vos . 45 gemet ende 56 roe ende in VROON 1 gemet
Blocknummer.17. Den block daer Willem Hendrikse in plach te woonen ende nu Cornelis Oortse inne woont met Oort Cornelisse. 77 gemet ende 115 roe
Blocknummer.09. Den block daer d' ouwe molen plach te staen. 50 gemet 138 roe (dit is merkwaardig, maar het staat er echt)
Als je de percelen schattend optelt, dan is dat meer dan 200 gemet ende in stuijflant
6 gemet 95 roe
Blocknummer.21.Den block daer Blaes Pieterse huijs in staet. 3 gemet 112 roe
Blocknummer.20.Den block genaempt Pieter Deen Houck daer Cornelis Pieterse weesen in woonden en nu Quirijn Thijs in woont. 48 gemet 33 roe
Blocknummer.08 Den block genaempt Coopmans kinderen weerdeel. Noort de zeedijck Onvrij Gemet 104 roe, in LEEN 8 gemet -9 roe
Blocknummer.8. Den block daer 't molenwater in licht, beginnende van noorden inne. 23 gemet en 8 roe ende in VROON 1 gemet ende 53 roe



Kaart.Inpold.Zanddijk.no..... overloper nummer.9a.Den block voor Heijne Cornelis Heijne streckende oostwaerts zuijdt ten dijcke toe.
Dit is een merkwaardig blok, komt niet voor op de samenvattende lijst fol.55 van overloper 1672
309.5 gemet 35 roe ende in VROON ende leen 3.5 gemet 93 roe
02-06-2005 NOG UITZOEKEN !


De blokken 1, 2, 11 en 12 zijn niet opgenomen. Deze blokken vallen buiten het gebied van de inpoldering- Noordwalcheren, dat we behandelen

Per block is er een webpagina gemaakt. De webpaginanummers zijn gegeven in volgorde van de veronderstelde inpoldering. Het zal duidelijk zijn, dat die volgorde toch vaak het karakter zal hebben van "zo zou het kunnen zijn" De letter A in een van de blokken hebben we laten staan. Dat hoort o.i. bij Gapinge maar daar komt het niet voor in de blokkenvan de overloper.In de tiendekaart wordt het blok gerekend liggende in Gapinge met de volgende gegevens "212 De wijnvrouw van Soetendaal". Dat klopt ook met de grenskaart van Gapinge in des Tombes

Er speelt nog een ander probleem een rol. Kun je wel stellen, dat elk block een aparte inpoldering is geweest.? Omdat het vaak verjongde gronden zijn (Bennema) moeten ze op een of andere wijze toch beschemd zijn tegen overstromingen. De verschillen in perceelindelingen zouden kunnen wijzen op een aparte behandeling, in dit verband op een aparte inpoldering. Er is o.i. geen andere verklaring voor de onderling per bloack afwijkende perceelindeling.
Jammer genoeg heeft Bennema bij zijn grondonderzoek weinig oude dijken gevonden

Klik hier om de blocken te raadplegen in volgorde van inpoldering
Kaart Zanddijk.07 (klik hier)