DE INPOLDERING VAN NOORDWALCHEREN

TIENDENKAART

Er bestaan verschillende tiendenkaarten van Walcheren.

Eén van de bekendste is die van Notaris Loeff uit Koudekerke, die deze kaart bijhield, omdat hij vaak voor handelaren in tiendenrechten (zgn.tiendenboeren), het juridische transport verzorgde. De originele tiendenkaart van Loeef is nu (08-01-2001) in het bezit van de heer Roose Middelburgsestraat 19, 4371 EP Koudekerke Zld. Een copie van de kaart is in ons bezit

Alle tienden zijn afgeschaft bij de Tiendwet van 16 juli 1907. Aan hen, die tot tiendrechtheffing gerechtigd waren, werd van Rijkswege een schadevergoeding toegekend.

De tienden (10%van iets) waren gebaseerd op een in het Oude Testament reeds bestaande belastingheffing, die ook in de Christelijke kerk al vroeg werd ingevoerd. In onze streken was dat tijdens het Karolingische rijk.
Omdat de tienden niet altijd even makkelijk te innen waren, bleef de heffing niet alleen het recht van de parochiekerken, maar kregen leken dit recht, dat kon dan worden ge-erfd, worden verkocht of worden geschonken. Het "tiend" kwam in Zeeland ook vaak terecht via erfpacht bij de ambachtsheer.

Er waren verschillende tienden.
Tienden, die geheven werden over de opbrengst van de tarwe
Lammerentienden, de naam zegt het al.
Kleine of smalle tienden, die meestal in het bezit van de pastoor bleven
Novale tienden, geheven op nieuw ontgonnen land, deze kwamen meestal aan de bisschop, die ze soms weer weggaven.

De tienden werden vaak in natura afgedragen en opgeslagen in tiendeschuren.

Behalve het recht op de opbrengst van de tienden, waren er ook plichten voor de eigenaren van de tienden, alhoewel hier vaak niet veel van terecht kwam. Zo moest men zorgen voor de benodigdheden voor de mis, het versieren van het altaar, betaling van een deel van het salaris van de parochiecureyt, het onderhouden van de toren en van het schip van de kerk enz.047.

Alle tiendblokken waren genummerd. Deze nummers zijn nog terug te vinden op de kaart van Notaris Loeff. Vaak hadden deze tiendblocken ook nog een naam, die eveneens op de tiendkaart van Notaris Loeff staat.
De grenzen van deze tiendblocken komen niet altijd overeen met die van de blocken in de overlopers. De grenzen van de tiendblocken werden in het land aangegeven met zgn. tiendpalen. Er zijn er nog enkele over.

Website pagina nog verder uitwerken !

Leo Hollestelle heeft in de Wete een interessant artikel geschreven over de Tiendrechten oa. op Walcheren. De themapagina is te vinden via www.hkwalcheren.nl/ en doorklikken naar Thema

Bronnen.
Kaart van Notaris Loeff, waarop de tiendblocken op Walcheren zijn aangegeven.Een kopie van die kaart is in ons bezit.
In het Zeeuws Archief zou nog een tiendblokkenlijst aanwezig zijn uit de negentiende eeuw.